engels

H O M E

Karin Wester


Toys from the polder. Wooden toys from Waddinxveen, Holland
Speelgoed uit de polder   200 Jaar houten speelgoed uit Waddinxveen  foto's van de tentoonstelling | print

Dat ook Nederland een eigen speelgoedindustrie had is bij weinigen bekend. Om hierin verandering te brengen is voorjaar 2003 in het Westfries Museum een tentoonstelling gehouden over het voor Nederland unieke speelgoedproductie centrum Waddinxveen.

In Waddinxveen werd zo'n 200 jaar lang, ruwweg van 1780 tot 1980 houten speelgoed gemaakt door een groep fabrikanten die allen min of meer hetzelfde speelgoed maakten. Traditioneel speelgoed als: hobbelpaarden, duwpaarden, trekpaardjes, allerlei soorten transportwagens, locomotieven, ophaalbruggen, pakhuizen, poppenmeubilair, tollen en kegels.

Tijdens de tentoonstelling werd een overzicht getoond van het in Waddinxveen gemaakte speelgoed. Van dit speelgoed was tot onze verrassing ook het een en ander verzameld in de speelgoedcollectie van het Westfries Museum. Daarnaast zijn tal van andere musea en particulieren benaderd op zoek naar houten speelgoed uit Waddinxveen. Hierdoor zijn unieke stukken speelgoed ontdekt. In de collectie van het Rijtuigmuseum in Leek is een speelgoed sleepkoetsje aangetroffen gedateerd 1789. Het Fries Museum in Leeuwarden bezit een speelgoed kippenhok uit de 19de eeuw. 
Museum Flehite uit Amersfoort heeft in haar collectie een unieke speelgoed scharensliep van omstreeks 1800. 
Pakhuizen, Van Gend & Looswagens en diverse paardentrams zijn meerdere malen aangetroffen.

Ook naar de Waddinxveense speelgoedfabrikanten is onderzoek gedaan. Bekende namen van speelgoedfabrikanten uit de tweede helft van de 19de en uit de eerste helft van de 20e eeuw zijn: J. Bremmer, met opvolger W.A. Sliedrecht, D. Bremmer jnz.; meubelfabrikant Van Stijn is ooit begonnen als speelgoedfabrikant. De finna J. Bremmer is opgericht in 1850 en de firma G. Hoogendoom in 1839. Een lijst van vrachtlonen van de schipperesse op Amsterdam uit 1801 bewijst dat er ook toen al in Waddinxveen speelgoed gemaakt werd. 

 

Na de Tweede Wereldoorlog hebben veel kinderen gespeeld met speelgoed gemaakt door speelgoedfabrikant Okkerse, in de jaren zestig de grootste fabrikant van houten speelgoed in Nederland. De productie van bijvoorbeeld speelgoedwinkeltjes was enorm, ze werden gemaakt in serie van 10.000 stuks. Okkerse merkte zijn speelgoed met "okwa", een afkorting van Okkerse Waddinxveen.

 

Westfries Museum,  Rode Steen 1, Hoorn (NH) - The Netherlands
Tel: 0229 280028  fax: 0229 280029
www.wfm.nl

Open: ma - vrij 11 - 17 uur,  zat en zon 14 - 17 uur

 

foto's van de tentoonstelling | print
 

Warehouse with lift

Carriage, collection Museum Flehite, Amersfoort

Knife-grinder, collection  Museum Flehite, Amersfoort

Front OKWA catalog 1938

 

 
 

Manufactures buildings of  fa. Sliedrecht

 
 
TOP